Logo zawiera zestaw zdjęć dotyczący historii wojskowej Włoch z okrętami, samolotami pojazdami i żołnierzami wojsk ale także zdjęcie powieszonego Mussoliniego a na logo naniesiony jest herb Królestwa Italii.

“Who does not respect and not value your past is not worthy of respect, present or future rights to.” Marshal Józef Piłsudski „Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku, teraźniejszości ani prawa do przyszłości.” Marszałek Józef Piłsudski

b_204_153_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03117.JPG

Czy ORP „Gryf” posiadał torpedy i wyrzutnię torped? Otóż, to jest pytanie… 

To kolejny artykuł z serii: niektórzy autorzy będą musieli poprawić swoje książki czy artykuły w czasopismach.

 

 

 

 

 

 

zas_mini_super_T.png

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03079.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03060.JPG

W dokumencie „Wytyczne dla stawiacza min” parafowanym między 8 a 11 lipca 1932 r., nie było wzmianki o wyrzutniach torpedowych na przyszłym „Gryfie”. Jednak w projektach przedstawianych KMW w ofertach pojawiają się propozycje umieszczenia stałej wyrzutni torpedowej 450 mm w dziobie okrętu, jak na załączonym fragmencie planów MM2-PL3 stoczni z Bordeaux. Miało to związek z dodatkową funkcją dla okrętu, jako okrętu szkolnego. Ostatecznie z zabudowania wyrzutni torped w kadłubie zrezygnowano.

 

Wyrzutnia torped pojawia się jednak w „Specyfikacji” stanowiącej załącznik do umowy na budowę ORP „Gryf” z 11 maja 1934 r. Zapisano w punkcie o tytule „Torpedownia”: „Okręt zostanie wyposażony w jeden aparat torpedowy 450 mm, umieszczony w górnym dziobowym międzypokładzie na prawej burcie równolegle do osi okrętu, oraz w dwie torpedy 450 mm, łącznie z głowicami ćwiczebnymi.

 

Aparat torpedowy całkowicie wyposażony, łącznie z pokrywami, mechanizmami, butlami powietrza sprężonego, wyposażeniem, narzędziami i częściami zapasowymi oraz naładowane łuski dla strzelania prochem i torpedy będą dostarczone przez Marynarkę Polską.

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03813.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03923.JPG

Konstruktor będzie miał za zadanie zmontowanie, umieszczenie i umocowanie aparatu torpedowego łącznie z jego wyposażeniem oraz umieszczenie torped i łusek."

 

Dalej w punkcie o tytule „Manewrowanie i załadowanie torped”, czytamy: „Dostawa obejmuje urządzenia niezbędne do załadowania torped, skrzynie do przechowywania torped /w pobliżu aparatu torpedowego/ oraz urządzenia do wstawiania torpedy do aparatu torpedowego.”

 

W kolejnym podpunkcie o tytule „Sprężarka powietrza”, czytamy: „Sprężone powietrze, niezbędne do ładowania torped będzie dostarczane przez sprężarkę umieszczoną w górnym międzypokładzie. Dane charakterystyczne tej sprężarki są następujące:

Ciśnienie tłoczenia, normalne – 200 kg

Wydajność sprężarki na godzinę powietrza o ciśn. 200 kg w litr. – 300 ltr.

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03939.JPG

 

 

Sprężarka będzie posiadała cztery stopnie sprężania bez wtrysku wody. Ładowanie torped będzie się odbywać przez odpowiedni zawór połączony z kolektorem powietrza sprężonego.

 

Pozatem dostawa obejmuje: środki łączności między aparatem torpedowym i mostkiem nawigacyjnym; 1 aparat telefoniczny; 1 tubę głosową i wskaźniki świetlne, oraz urządzenia dla balansowania torped dla oględzin części tytułem nauki instrukcyjnej i dla wykonywania zwykłej naprawy.”

 

Umowa gwarantowała więc pojawienie się wyrzutni torped na pokładzie ORP „Gryf”, tylko czy tego dokonano i jak? Sprawę wyjaśniają bardziej rysunki techniczne z okresu budowy ORP „Gryf”. Gdyby plany z wczesnego okresu realizacji zostały zrealizowane wyrzutnia torped na ORP "Gryf" znajdowałaby się w jego dziobie, jak na trzech powyższych zdjęciach planów stoczniowych. 

 

W odpowiedzi na pismo Przewodniczącego Komisji Nadzorczej z dnia 25 października 1935 r., pismem z dnia 18 listopada 1935 r. Szef Służb K.M.W. inż. Xawery Czernicki, komandor, informuje komisję, że Szef Kierownictwa Marynarki Wojennej zgodził się na zmianę projektu instalacji torpedowej. Plany rozmieszczenia wyrzutni torped i torped, manewrowania torpedami i sposobu odpalania torped zostały zatwierdzone na planie z datą wydania zgody 18 listopada 1935 r. Ostateczne plany znajdują się poniżej. 

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03029.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03033.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03037.JPG

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03042.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03044.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03045.JPG

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03046.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03049.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03050.JPG

 

 

Istnieje też projekt wzmocnienia konstrukcji okrętu w miejscu skąd miała odpalać torpedy wyrzutnia torped, choć nie ma na nim zatwierdzenia przez polską komisję.

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03095.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03098.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03092.JPG

 

 

Rysunek samej wyrzutni torped został zatwierdzony przez komisję KMW 18 stycznia 1936 r.

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03105.JPG

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03111.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03113.JPG

 

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03117.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03118.JPGb_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03119.JPG

 

 

b_300_0_16777215_00_images_2_torpGryf_DSC03123.JPG

 

 

Z zatwierdzonych do realizacji rysunków wynika jednoznacznie, że wyrzutnia miała być niezależna od okrętu i ustawiona na wózku na torze minowym. Dzięki temu można ją było pozostawić na brzegu przy każdym pobycie w bazie. Podobnie było ze skrzyniami do przechowywania torped, jak i samymi torpedami. Cały proces załadunku torped, manewrowania nimi, przygotowania wyrzutni do strzelania, zapoznania z konstrukcją, itp., a więc większość procesu szkolenia miała odbywać się na śródokręciu. Gdy wyrzutnia była przygotowana, przetaczano ją na rufę okrętu skąd po zamocowaniu mogła wystrzelić torpedę. Tam też istniała możliwość jej załadowania i przygotowania do strzału.

 

Jednak pytaniem pozostanie czy kiedykolwiek doszło do takiego szkolenia i czy torpedy, które miała dostarczyć nasza Marynarka Wojenna kiedykolwiek znalazły się na pokładzie ORP „Gryf”? Będzie to przedmiotem dalszych moich badań.

 

  

 

 

 

 Maciej Tomaszewski 

 

 

 

 

 

 

 

Podstawa prawna: Artykuł ma zadania dydaktyczno-naukowe i ma na celu krzewienie wiedzy oraz analizę krytyczną, w dążeniu do wyjaśnienia wszystkich faktów. Autor zastrzega sobie stosowanie form dozwolonego użytku publicznego, jak np. prawo cytatu. Jednakże wszystkie osoby, które uznałyby się za pokrzywdzone, autor prosi o kontakt, w celu wyjaśnienia i ewentualnego usunięcia dzieł, które byłyby objęte prawami własności.